„UCZYMY SIĘ GRAĆ W BOCCE”
innowacja, która odniosła sukces
w Zespole Szkół Specjalnych nr 45
w Częstochowie
Bocce – gra, która przetrwała wieki.
Bocce należy do najstarszych gier sportowych na świecie. Jej korzenie sięgają starożytności – pierwsze ślady gier z wykorzystaniem kamieni i kul odkryto już w Egipcie sprzed kilku tysięcy lat. Podobne formy zabaw były znane również w starożytnej Grecji i w Rzymie, gdzie żołnierze dla rozrywki rzucali kamieniami lub metalowymi kulami do wyznaczonego celu. To właśnie w czasach Imperium Rzymskiego gra zaczęła przybierać bardziej uporządkowaną formę. Największy rozwój dyscypliny nastąpił we Włoszech, które do dziś uważane są za kolebkę nowoczesnego Bocce. To tam ustalono zasady gry , a sama gra stała się elementem kultury. Współczesne Bocce jest dyscypliną sportową o charakterze międzynarodowym. Od lat 80 XX wieku organizowane są mistrzostwa świata,
a Międzynarodowa Federacja Bocce czuwa nad rozwojem i popularyzacją gry.
Co ważne, Bocce znalazło także szczególne miejsce w sporcie osób z niepełnosprawnościami – stało się jedną z oficjalnych dyscyplin w programie Special Olympics .
Zasady gry w Bocce.
Bocce to dyscyplina sportowa, której zasady są proste, a jednocześnie niezwykle wciągające. Gra polega na toczeniu, rzucaniu kul w taki sposób, aby umieścić je jak najbliżej małej kuli zwanej pallino. W rywalizacji używa się dużych kul w różnych kolorach, które pozwalają rozróżnić drużyny. Zawodnicy grają indywidualnie lub w drużynach 2-4 osobowych. Mecz rozpoczyna się od wrzutu pallino na boisko, następnie zawodnicy na zmianę, toczą lub rzucają swoje kule, starając umieścić je jak najbliżej celu. Po zakończeniu rundy punkty zdobywa ta drużyna, której kule znalazły się jak najbliżej pallino. Ważnym elementem rozgrywki jest możliwość rozbijania kul przeciwnika zgodnie z zaplanowaną strategią.
Gra nie wymaga specjalnego boiska, może być ono przygotowane w sali gimnastycznej jak
i na świeżym powietrzu, jest nieduże i ma odpowiednio wydzielone sekcje, pokazane na rysunku:
Sport może być mostem łączącym ludzi, niezależnie od wieku, sprawności czy możliwości. Działający w szkole Uczniowski Klub Sportowy „Awans”, podążając za nowymi i atrakcyjnymi formami aktywności fizycznej, w oparciu o podstawę programową kształcenia ogólnego dla uczniów niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu umiarkowanym
i znacznym oraz statutu klubu postanowił opracować innowację pedagogiczną „Uczymy się grać w Bocce”, dostosowaną do potrzeb i umiejętności dzieci z niepełnosprawnością intelektualną. Dyscyplina ta nie tylko kształtuje sferę fizyczną, ale usprawnia intelekt, pamięć, koncentrację, uczy cierpliwości, precyzji oraz skupienia. Daje możliwość odnoszenia sukcesów, dzielenia się nimi z innymi, zwiększa wiarę we własne siły
i możliwości oraz pozwala czerpać radość ze wspólnej zabawy. Uczniowie doświadczają różnych emocji podczas gry, uczą się rozpoznawać i nazywać uczucia oraz kontrolować negatywne emocje.
Jednocześnie spełnia wiele dodatkowych funkcji:
– integracyjną – specyfika rozgrywki umożliwia uczestnictwo w grze zarówno osobom zdrowym, jak i graczom z niepełnosprawnością,
– uspołeczniającą – umożliwia osobom z niepełnosprawnościami nawiązanie nowych przyjaźni, stając się sposobem na wspólną aktywność,
– rekreacyjną – jest świetnym sposobem na zdrowe, aktywne spędzenie wolnego czasu.
Kilka słów od Dyrektora szkoły:
„Zależało nam na wprowadzeniu do programu wychowania fizycznego takiej aktywności, dyscypliny sportowej, która będzie znakiem rozpoznawczym naszej szkoły. Bocce okazało się strzałem w dziesiątkę – dzięki swojej prostocie z jednoczesną możliwością stopniowania trudności, okazało się idealnym narzędziem do rozwijania zarówno sprawności fizycznej, jak i umiejętności społecznych naszych uczniów. Dziękuję nauczycielom i uczniom za entuzjazm, a autorowi innowacji za pomysł i konsekwencje w działaniu.”
Jak dostosowaliśmy Bocce do naszych uczniów?
Aby gra była dostępna dla wszystkich uczniów, wprowadziliśmy odpowiednie modyfikacje:
– zmniejszyliśmy dystans rzutu – linie rzutów zostały odpowiednio skrócone,
– kolorowe oznaczenia – kule i pola gry mają kontrastowe barwy, aby ułatwić orientację,
– uproszczone zasady – na początek uczniowie uczą się rzucać kule w kierunku pallino, koncentrując się na samej precyzji, a następnie wprowadziliśmy punktację,
– pomoc nauczyciela – w razie trudności opiekun wspiera ucznia w ustawieniu czy w rzucie,
– dla uczniów z ograniczoną sprawnością ruchową używamy specjalnych pochylni, rynienek, które umożliwiają samodzielne puszczanie kul w kierunku celu.
Turnieje – prawdziwy sukces innowacji
Organizacja turniejów szkolnych i międzyszkolnych, które umożliwiły uczniom sprawdzenie swoich umiejętności w realnej rywalizacji, wzmocniły poczucie wartości i wiarę we własne możliwości to najważniejszy dowód na skuteczność i atrakcyjność wprowadzonej innowacji. Pomysł zrodził się po kilku miesiącach zajęć, kiedy uczniowie zaczęli poprawnie radzić sobie z podstawowymi zasadami gry. Sukces wewnątrzszkolnych zawodów sprawił,
że poszliśmy krok dalej – organizujemy turnieje międzyszkolne , w których biorą udział reprezentanci 6 szkół specjalnych i ośrodków z naszego regionu. Na wiele godzin przed rozpoczęciem zawodów, teren rekreacyjny szkoły zmienia się w arenę sportową. Profesjonalnie przygotowane boisko, otoczone kolorowymi banerami promującymi wydarzenie, strefa dla kibiców, dopracowana ceremonia otwarcia, przeprowadzona w duchu fair play część sportowa to zasługa organizatora – Uczniowskiego Klubu Sportowego „Awans”, który za każdym razem staje na wysokości zadania.
Turnieje stały się prawdziwym świętem sportu, pokazują, że sport ma energię pozwalającą przełamywać własne słabości, a niepełnosprawność nie jest przeszkodą w podejmowaniu wyzwań, o ile stworzy się odpowiednie warunki do ich realizacji.
Efekty innowacji
Od momentu wprowadzenia innowacji zauważyliśmy szereg pozytywnych rezultatów:
– rozwój kompetencji ruchowych i koordynacyjnych ucznia,
– budowanie poczucia własnej wartości ucznia,
– wzrost umiejętności społecznych ucznia,
– Integracja środowiska szkolnego i lokalnego,
– zdolność do wykonywania poleceń ruchowych w sekwencji,
– motywację do aktywności fizycznej,
– podniesienie jakości pracy szkoły.
Plany na przyszłość
Innowacja „Uczymy się grać w Bocce” – okazała się trafionym pomysłem i na stałe wpisała się w życie naszej szkoły. Planujemy kolejne turnieje międzyszkolne, a także pokazy gry dla rodziców i całej społeczności szkolnej. Cieszymy się, że ta inicjatywa przerodziła się w coś więcej – w tradycję, w stały element sportowej kultury naszej szkoły. Staliśmy się pionierem w promowaniu tej dyscypliny i zachęcamy inne placówki do podjęcia podobnych działań,
bo Bocce ma niezwykłą moc – nie tylko sportową, ale i wychowawczą !!!
Innowacja w edukacji specjalnej to nie luksus – to konieczność.
Autor innowacji:
mgr Wojciech Chądzyński nauczyciel
Zespołu Szkół Specjalnych nr 45 w Częstochowie,
Prezes Uczniowskiego Klubu Sportowego „Awans”.