INNOWACJE PEDAGOGICZNE

SENSOPLASTYKA

Realizowana w Szkole Podstawowej Specjalnej nr 45 w Częstochowie
i w Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy nr 2 w Częstochowie

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, 1078, 1287, 1680 i 1681)

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA UCZNIÓW Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ W STOPNIU UMIARKOWANYM LUB ZNACZNYM W SZKOŁACH PODSTAWOWYCH

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA SZKÓŁ SPECJALNYCH PRZYSPOSABIAJĄCYCH DO PRACY DLA UCZNIÓW Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ W STOPNIU UMIARKOWANYM LUB ZNACZNYM ORAZ DLA UCZNIÓW Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIAMI SPRZĘŻONYMI

AUTORZY INNOWACJI:

KAROLINA TAJAK-SKAŁBA
ANNA MIKOŁAJCZYK

Rozwój motoryki a także wszelkich zmysłów to integralna część całościowego rozwoju człowieka. Jest on niezwykle ważny i obok rozwoju intelektualnego stanowi niezbędny proces rozwojowy człowieka.

Usprawnianie wielozmysłowe jest niezwykle istotne u osób z niepełnosprawnością intelektualną. Nierzadko stanowi ona podstawę rozwoju a niejednokrotnie większy rozwój danego zmysłu stanowi rekompensatę przy utracie innego.

Program Sensoplastyka ma na celu zarówno rozwój motoryki małej i dużej a także wielowymiarowy rozwój sensoryczny- usprawnianie narządu wzroku, węchu, smaku, dotyku, słuchu. Sensoplatyka to również wykorzystywanie technik arteterapeutycznych oraz relaksacyjnych.

Stymulując receptory wpływamy na rozwój połączeń nerwowych w mózgu a tym samym wpływamy na optymalny rozwój organizmu.

Realizacja programu:

Innowacja Sensoplastyka obejmuje zajęcia w formie warsztatów. Warsztaty realizowane będą w ramach przedmiotu rozwijanie/ kształtowanie kreatywności w klasie 2-3 ap oraz 6-8 b w roku szkolnym 2021/2022 z możliwością kontynuacji w kolejnych latach.

Innowacja dotyczy rozwijania motoryki, kreatywności, wrażliwości poprzez ćwiczenia
z wykorzystaniem elementów terapii integracji sensorycznej. Istotna jest tu stymulacja wszystkich zmysłów a nowatorstwo polega na samodzielnym wykonaniu i wykorzystaniu wszelkich możliwych mas plastycznych, to jest:
• plasteliny,
• ciastoliny,
• masy solnej,
• masy papierowej,
• gliny,
• piankoliny,
• ryżoliny, mas jadalnych
• piasku kinetycznego,
• pucholiny,
• masy plastycznej typu „slime” czyli glut-szlam,
• własnoręcznie zrobionego sztucznego śniegu, farb do malowania rękami

Wszystkie użyte materiały są pochodzenia naturalnego, są to bezpieczne produkty spożywcze.

Innowacja „Sensoplastyka” jest odpowiedzią na potrzeby rozwojowe naszych uczniów
a także wyjście naprzeciw wymogom edukacyjnym zawartym w aktualnej podstawie programowej.

Ma ona charakter otwarty, program można modyfikować i dostosowywać do potrzeb i możliwości uczniów oraz czynników organizacyjnych. W celu uzyskania jak najlepszych wyników w twórczej pracy z uczniem, należy zwracać uwagę na to, aby zajęcia odbywały się w atmosferze zachęty, życzliwości, spokoju, dając każdemu potrzebny czas.

KODOWANIE NA DYWANIE

– innowacja realizowana w Szkole Podstawowej Specjalnej nr 45 w Częstochowie w Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy nr 2 w Częstochowie

Podstawa prawna:e

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, 1078, 1287, 1680 i 1681)

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA UCZNIÓW Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ W STOPNIU UMIARKOWANYM LUB ZNACZNYM W SZKOŁACH PODSTAWOWYCH

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA SZKÓŁ SPECJALNYCH PRZYSPOSABIAJĄCYCH DO PRACY DLA UCZNIÓW Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ W STOPNIU UMIARKOWANYM LUB ZNACZNYM ORAZ DLA UCZNIÓW Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIAMI SPRZĘŻONYMI

AUTORZY INNOWACJI

ANNA MIKOŁAJCZYK, KAROLINA TAJAK-SKAŁBA

Innowacja „Kodowanie na dywanie” jest odpowiedzią na aktualne potrzeby uczniów, wymogi edukacyjne zawarte w podstawie programowej oraz zmieniający się w bardzo szybkim tempie świat. Głównym celem wprowadzanej innowacji jest rozwijanie u uczniów niepełnosprawnych intelektualnie uniwersalnych kompetencji, takich jak: logiczne, algorytmiczne myślenie, zadaniowe podejście do stawianych problemów, czy umiejętność pracy zespołowej w sposób najbardziej przyjazny dzieciom, a także młodzieży: w zabawie.

Dzięki zajęciom z programowania – kodowania uczniowie będą kształcić wiele potrzebnych
i przydatnych umiejętności analitycznych sprzyjających rozwojowi intelektualnemu, rozwijać logiczne myślenie, uczyć się współpracy w grupie – rozwijać kompetencje społeczne.
Ze względu na łatwość osiągania w tej dziedzinie sukcesu – zwiększą poczucie własnej wartości. Podstawowym celem innowacyjnego działania będzie przygotowanie uczniów
do życia w społeczeństwie informacyjnym, przekazanie podstaw programowania poprzez doświadczanie, eksperyment i zabawę.

Głównym celem innowacji jest kształtowanie umiejętności rozwijania i wykorzystywania myślenia matematycznego w celu rozwiązywania problemów wynikających z codziennych sytuacji.

Program adresowany jest do uczniów Szkoły Podstawowej Specjalnej nr 45 i Szkoły Specjalnej Przysposabiającej do Pracy nr 2 w Częstochowie i realizowany w korelacji z zajęciami z zakresu funkcjonowania osobistego i społecznego, zajęciami rozwijającymi
i kształtującymi kreatywność, komunikowanie się oraz wszystkimi pozostałymi zajęciami edukacyjnymi.

SENSOMOTORYCZNIE PRZEZ CZTERY PORY ROKU

INNOWACJA PEDAGOGICZNA

organizacyjno – metodyczna

Innowacja „Sensomotorycznie przez cztery pory roku” ma na celu rozwój procesów integracji sensorycznej u uczniów, popularyzację Metody Integracji Sensorycznej oraz podwyższenie jakości pracy szkoły. Czynności proponowane uczniom podczas zajęć mają angażować najważniejsze układy zmysłowe, które zapewniają prawidłowy rozwój, optymalny do możliwości każdego ucznia, rozwijają orientację w schemacie ciała oraz otaczającym świecie. Są to: układ przedsionkowy, proprioceptywny i dotykowy.

Układ przedsionkowy, zlokalizowany w uchu wewnętrznym, jest najwcześniej dojrzewającym i najważniejszym systemem zmysłowym. Prawidłowe działanie tego systemu umożliwia dziecku właściwy rozwój sensomotoryczny. Układ przedsionkowy wpływa
na utrzymanie równowagi, koordynację i płynność ruchu, a także na zdolność koncentracji.

Układ proprioceptywny współpracuje z układem przedsionkowym. Odbiera informacje
z mięśni, ścięgien i stawów. Dzięki niemu możliwe jest sprawne poruszanie się
i wykonywanie czynności ruchowych bez kontroli wzrokowej. Pomaga budować schemat ciała oraz percepcję ciała w przestrzeni. Ma wpływ na koordynację i rozwój funkcji motorycznych. 

Układ dotykowy jest największym i najbardziej pierwotnym układem zmysłowym. Pomaga różnicować to, czego dotykamy i gdzie jesteśmy dotykani. Ma wpływ na poczucie bezpieczeństwa, równowagę emocjonalną, koncentrację i funkcje ruchowe.

Innowacja została opracowana dla uczniów  Szkoły Podstawowej Specjalnej nr 45. Czas realizacji innowacji obejmuje okres od 1 września 2021 roku do 31 maja 2022 roku,
z możliwością jej kontynuowania w następnym roku szkolnym.

Zajęcia innowacyjne odbywać się będą raz w tygodniu podczas zajęć wychowania fizycznego, zajęć świetlicowych, zajęć rewalidacyjnych, zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz jako zajęcia integracyjne cztery razy w czasie trwania roku szkolnego, zgodnie z kalendarzowymi porami roku.

Treści realizowane podczas zajęć będą podzielone na cztery części, odpowiadające czterem porom roku – wiosna, lato, jesień, zima. Podczas ćwiczeń będą wykorzystywane przybory charakterystyczne dla danej pory roku, związane z nią.

Nadrzędnym celem innowacji jest rozwój umiejętności sensorycznych (przetwarzanie bodźców dotykowych, układ przedsionkowy, propriocepcja), percepcyjnych (równowaga statyczna i dynamiczna, koordynacja bilateralna, kierunkowość, lateralizacja, przekraczanie linii środkowej ciała, planowanie motoryczne, świadomość przestrzenna) oraz wzrokowych (zdolność widzenia, widzenie obuoczne i śledzenie wzrokiem). Praktyczne, nieskomplikowane propozycje ćwiczeń, dostosowane do indywidualnych możliwości, pozwolą uczniowi zdobyć nowe umiejętności, odnaleźć się w otaczającym go świecie, nabrać poczucia pewności siebie i poprawić sprawność ruchową.

Cele innowacji:

  • Rozwijanie procesów integracji sensorycznej.
  • Stymulowanie rozwoju psychoruchowego.
  • Rozwijanie samodzielności, kreatywności uczniów.
  • Rozwijanie umiejętności współpracy w grupie.
  • Rozwijanie umiejętności komunikacyjnych.
  • Zwiększenie atrakcyjności form i metod nauczania.
  • Poprawa jakości pracy szkoły, atrakcyjności szkoły.

Cele szczegółowe:

  • Poprawa funkcjonowania układów zmysłowych: dotykowego, proprioceptywnego przedsionkowego, słuchowego i wzrokowego.
  • Stymulowanie rozwoju reakcji równoważnych, czucia powierzchownego
    i głębokiego.
  • Rozwijanie orientacji w schemacie ciała oraz percepcji ciała w przestrzeni.
  • Rozwijanie koordynacji i płynności ruchu.
  • Rozwijanie funkcji motorycznych.
  • Rozwijanie koncentracji.
  • Wykorzystanie zmysłów do rozwoju umiejętności poznawczych.
  • Rozwijanie kreatywności, chęci doświadczania i tworzenia.
  • Budowanie poczucia bezpieczeństwa.
  • Poprawa funkcjonowania emocjonalnego.

Poprzez wykonywanie ćwiczeń tematycznie związanych z porami roku, uczniowie będą rozwijali orientację w schemacie własnego ciała, ale także wiedzę o zmieniających się porach roku oraz otaczającym świecie.

Autorzy innowacji: mgr Sylwia Pilśniak-Chaś, mgr Anna Smuga-Nowak, mgr Tomasz Czubat

Innowacja ekologiczna „Zmieniamy świat na lepszy”

Innowacja ekologiczna „Zmieniamy świat na lepszy” powstała z potrzeby rozwijania u uczniów wrażliwości oraz chęci działania na rzecz kształtowania i ochrony środowiska. Mamy tylko jedną Ziemię, a jej przyszłość zależy od każdego, na pozór niewielkiego ludzkiego działania, zależy od każdego z nas.

Jednym z najważniejszych problemów współczesnego świata jest ochrona środowiska,
w którym żyje człowiek. Dlatego też edukacja ekologiczna jako „koncepcja kształcenia
i wychowania społeczeństwa w duchu poszanowania środowiska przyrodniczego zgodnie
z hasłem: „myśleć globalnie – działać lokalnie” jest konieczna w działaniach edukacyjnych,
a także w codziennym życiu każdego z nas. Jeżeli zależy nam na przyszłości, to powinniśmy przyczynić się do wprowadzeniu zmian w codziennym życiu w aspekcie ochrony środowiska, w którym żyjemy.

Innowacja ma charakter programowy, czas trwania innowacji to rok szkolny 2021/2022, przeznaczona jest dla uczniów Szkoły Podstawowej Specjalnej nr 45 oraz Szkoły Specjalnej Przysposabiającej do Pracy nr 2, realizowana będzie podczas zajęć edukacyjnych. Innowacja opiera się na Koncepcji Celów Zrównoważonego Rozwoju, które mają zmienić świat na lepsze. Wybrane cele do podejmowania zadań spośród 17, to:

CZYSTA WODA (Cel nr 6)

CZYSTA I DOSTĘPNA ENERGIA (Cel nr 7)

DZIAŁANIA W DZIEDZINIE KLIMATU (Cel nr 13)

ŻYCIE POD WODĄ (Cel nr 14)

ŻYCIE NA LĄDZIE (Cel nr 15)

Innowacja ma na celu kształtowanie postaw proekologicznych, właściwych codziennych nawyków dbania o środowisko, podejmowania prostych działań, które przyczynią się do wprowadzenia zmian na lepsze oraz wpłyną na życie przyszłego pokolenia.

JESTEM MISTRZEM!

Innowacja „Jestem mistrzem!” opiera się na harcerskich instrumentach metodycznych, takich jak sprawności czy zadania zespołowe. Misją ZHP jest wychowywanie młodego człowieka, czyli wspieranie go we wszechstronnym rozwoju i kształtowaniu charakteru przez stawianie wyzwań.

W Zespole Szkół Specjalnych nr 45 najważniejszym celem jest wyposażenie ucznia w takie umiejętności, aby zdobył maksymalną niezależność życiową w zakresie zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, był zaradny w życiu codziennym adekwatnie do indywidualnego poziomu sprawności i umiejętności oraz miał poczucie sprawczości i mógł uczestniczyć w różnych formach życia społecznego na równi z innymi członkami danej zbiorowości, znając i przestrzegając ogólnie przyjęte normy współżycia, zachowując prawo do swojej inności. Zadania, które uczniowie będą realizować w ramach tej innowacji umożliwią im osiągnięcie wyżej wymienionych celów.

Innowacja pedagogiczna: „Jestem mistrzem!” ma charakter metodyczny, oparty głównie na metodzie praktycznego działania. Innowacja skierowana jest do uczniów Szkoły Podstawowej Specjalnej nr 45 oraz Szkoły Przysposabiającej do Pracy nr 2. Czas realizacji obejmuje okres od września 2021r. do czerwca 2022 r. z możliwością jej kontynuowania w następnym roku szkolnym. Zajęcia innowacyjne odbywać się będą w ramach zajęć: Funkcjonowanie osobiste
i społeczne, Przysposobienie do pracy oraz Kształtujące/rozwijające kreatywność

Cele innowacji realizowane będą w czterech obszarach:
zdrowe odżywianie, dekoratorstwo, savoir vivre, samodzielność.
Po zrealizowaniu wszystkich zadań w Karcie, uczeń otrzymuje Odznakę Mistrzostwa
w danym zakresie.

BOCCE – NOWA DYSCYPLINA SPORTOWA W NASZEJ SZKOLE

Innowacja pedagogiczna – programowa

Ta rekreacyjno – sportowa gra rzutna, której historia sięga V wieku p.n.e. jest sportem ogólnorozwojowym, nie wymagającym intensywnego wysiłku fizycznego, a jednocześnie wspaniałą rozrywką i doskonałym sposobem na aktywne spędzanie wolnego czasu.

Boccia to nie tylko kształtowanie sfery fizycznej, to usprawnianie intelektu, pamięci, koncentracji. Daje ona możliwość odnoszenia sukcesów, dzielenia się nimi z innymi, zwiększa wiarę we własne siły i możliwości. Wpływa pozytywnie na poczucie własnej wartości, dzieci doświadczają różnych emocji podczas gry, uczą się rozpoznawać i nazywać uczucia oraz kontrolować negatywne emocje. Spełnia jednocześnie wiele dodatkowych funkcji:

  • integracyjną – specyfika rozgrywki umożliwia uczestnictwo w grze zarówno osobom zdrowym, jak i graczom z niepełnosprawnością.
  • uspołeczniającą – umożliwia osobom z niepełnosprawnościami nawiązanie nowych znajomości oraz przyjaźni, stając się sposobem na wspólną aktywność, będącą pretekstem do wyjścia z domu oraz wejścia w towarzystwo innych ludzi,

rekreacyjną – omawiana gra staje się świetnym sposobem na wypełnienie wolnego czasu, angażując osoby z niepełnosprawnością do uczestnictwa w swego rodzaju aktywności sportowej,

terapeutyczną – boccia cechuje się usprawnieniem w sferze fizycznej, emocjonalnej oraz społecznej, stając się ciekawą i unikalną formą terapii.

Reasumując, należy zaznaczyć, że wysoki stopień elastyczności omawianej gry zapewnia możliwość jej wykorzystania zarówno w odniesieniu do młodszych, jak i dorosłych uczestników, cechujących się różnym poziomem funkcjonowania. Z uwagi na pełnione funkcje staje się coraz częściej wykorzystywaną formą aktywizowania i uspołeczniania osób niepełnosprawnych.

MYŚL PRZEWODNIA

Zdrowie dla człowieka jest jednym z najważniejszych życiowych priorytetów.

Warunkiem dobrego zdrowia jest odpowiednia sprawność motoryczna, kondycja fizyczna, dobre samopoczucie, umiejętność współdziałania w grupie i przede wszystkim wzmożona aktywność ruchowa. Przejawia się ona w różnych formach. Może to być zwykły codzienny spacer, ale również uprawianie różnych gier sportowych.

Reforma systemu oświaty, jej założenia oraz tendencje dają nauczycielowi możliwość opracowania własnych programów autorskich oraz innowacji pedagogicznych.

Dlatego też Uczniowski Klub Sportowy „Awans”, podążając za nowymi i atrakcyjnymi formami aktywności fizycznej, w oparciu o podstawę programową kształcenia ogólnego dla uczniów niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu umiarkowanym i znacznym z 24.02.2017 oraz statut klubu postanowił opracować innowację programową pt. „Uczymy się grać w bocce”.

Głównymi założeniami innowacji są: zaszczepienie wśród uczniów ducha sportowego, pobudzenia do działania na rzecz aktywnego spędzania wolnego czasu, tak aby w przyszłości mieli odwagę uczestniczyć w grach i zabawach ruchowych nie odstając umiejętnościami od grupy rówieśniczej.

Wierzymy, że opracowana innowacja programowa pozwoli uatrakcyjnić proces nauczania, przyczyni się do poprawy wśród uczniów sprawności fizycznej, intelektualnej, społecznej, a sukcesem pedagogicznym będzie zmiana nastawienia do aktywności ruchowej.
mgr Wojciech Chądzyński


„EKOLOGIA NA CO DZIEŃ – JESTEM EKO”

Innowacja pedagogiczna

    Kierunkiem innowacji pedagogicznej: „Ekologia na co dzień – jestem eko” jest edukacja ekologiczna, to znaczy konkretne działania w środowisku i dla środowiska. Uczniowie mogą być pełnowartościowymi partnerami w walce o ochronę środowiska, ponieważ są oni uważnymi i wrażliwymi obserwatorami tego wszystkiego, co się wokół nich dzieje.
Innowacja pedagogiczna została opracowana wychodząc naprzeciw potrzebom ekologicznym współczesnego świata.  Ma ona wyposażyć uczniów w określone wiadomości, umiejętności i postawy, w przystępny sposób przybliżyć świat przyrody, uświadomić, że są jej częścią oraz uwrażliwić na przejawy degradacji środowiska i rozwijać pozytywne zachowania  wobec ochrony środowiska. Niniejsza innowacja ma na celu szerzenie idei ochrony środowiska, ma ona zachęcać i motywować uczniów do codziennej dbałości o otoczenie.

    Innowacja pedagogiczna: „Ekologia na co dzień – jestem eko” ma charakter metodyczny, oparty głównie na metodzie praktycznego działania. Adresatami innowacji są uczniowie klasy ósmej Szkoły Podstawowej Specjalnej nr 45. Czas realizacji innowacji obejmuje okres od września 2020r. do czerwca 2021r. z możliwością jej kontynuowania w następnym roku szkolnym. Zajęcia innowacyjne odbywać się będą w ramach zajęć rozwijających kreatywność. Treści zawarte w innowacji mogą być realizowane w dowolnej kolejności i modyfikowane w zależności od potrzeb środowiska, w którym mieszkamy oraz możliwości uczniów.

Autor innowacji: mgr Violetta Snarska


CZTERY KOLORY – CZTERY ŻYWIOŁY

Innowacja pedagogiczna

Ogień i woda, powietrze i ziemia. Są składnikami świata, które nie do końca poddają się woli człowieka. Ogień kojarzy się z kolorem czerwonym, daje ciepło, rozjaśnia ciemność, bywa również groźny. Woda to kolor niebieski, wprowadza spokój, gasi pragnienie. Powietrze – kolor biały, szary, symbolizuje przestrzeń, wolność. Ziemia to kolor brązowy, kojarzy się ze stabilnością, daje życie roślinom, to nasz dom.

            Celem innowacji pedagogicznej prowadzonej w naszej szkole jest poznanie czterech żywiołów, bez których nie byłoby życia na ziemi. Ponadto program zakłada rozbudzanie aktywności poznawczej wśród uczniów, pobudzanie do działania oraz prowokowanie do zadawania pytań. Podczas zajęć zostaną stworzone warunki, które pozwolą wszystkim uczestnikom wielozmysłowo poznać otaczające nas świat.

Obserwacja, pokaz, doświadczanie, badanie oraz twórcze eksperymentowanie – to podstawowe metody realizowane na zajęciach.

Innowacja została opracowana dla uczniów klasy VII Szkoły Podstawowej (osoba prowadząca Aleksandra Matysiak) oraz dla uczniów ostatnich klas Szkoły Przysposabiającej do Pracy (osoby prowadzące Iwona Dziemidok – Sieradzka i Beata Szymanek). Innowacja powstała w oparciu o „Podstawę programową kształcenia ogólnego dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym w szkołach podstawowych” oraz „Podstawę programową kształcenia ogólnego dla szkół specjalnych Przysposabiających do pracy”.

            Zajęcia innowacyjne odbywać się będą jako element godziny lekcyjnej od początku września 2020 roku do końca maja 2021 roku.

Każdy żywioł omawiany jest w dwudniowym bloku tematycznym: pierwszy to zajęcia w szkole. Grupy będą realizowały je w swojej klasie. Drugi to zajęcia w terenie: plac szkolny, las.

Podczas ostatniego etapu uczniowie będą mieli zasadzić do ziemi różne rośliny. Chcielibyśmy by dostrzegli i potwierdzili, iż do życia potrzebne są cztery żywioły: ziemia, w której rosną rośliny, woda, która je nawadnia, wiatr roznoszący nasiona, pyłki oraz energia od słońca dająca ciepło podobnie do ognia.

mgr Aleksandra Matysiak